Ávörp Oddnýjar og Rannveigar
Ávarp Oddnýjar Sturludóttur:
Við eigum rithöfund á Íslandi sem börn og unglingar kannast vel við. Hann heitir Andri Snær Magnason og skrifaði m.a. Bláa hnöttinn sem margir hafa lesið. Andri Snær skrifar oft um borgarmál og einu sinni hitti hann algjörlega naglann á höfuðið. Þá sagði hann: ,,Þar sem bílum líður vel, líður fólki illa“. Alls staðar, í öllum borgum, þar sem torgin, göturnar, hverfin og strætin hafa verið gerð og mótuð þannig að bílarnir fá lítið og kannski ekkert pláss – blómstrar mannlífið. Fólk á öllum aldri, líka börn á öllum aldri, líður betur. Það spretta upp torgsölur, kaffihús, leikvellir og fólk nýtur þess betur að vera í samvistum, spjalla saman og leika sér.
Í Reykjavík erum við að gera tilraunir með þetta. Í sumar höfum við lokað nokkrum götum fyrir bílaumferð. Við höfum líka lokað heilu torgunum og sett gras, túnþökur og haldið tónleika.
Og alltaf gerist það að fólk sprettur út úr húsum og bílum, gengur á götunum miðjum, hittist og spjallar og nýtur þess að vera í friði.
Ég á engan bíl – ég hef aldrei átt bíl. Sumum finnst það asnalegt, en mér finnst það æði. Ég tek strætó og hjóla – og svo fæ ég stundum lánaðan bíl ef ég þarf að kaupa stóra hluti í Ikea eða skreppa upp í sumarbústað. Og sumir spyrja: Er það ekki stressandi? Nei, það er einmitt þannig að mér líður stórvel. Ég fæ nóga hreyfingu, ég hjóla eða geng mér til hita á köldum vetrarmorgnum – í stað þess að setjast upp í kaldan bíl. Ég þarf aldrei að leita að stæði og fæ aldrei stöðumælasekt. Ég kemst oft hraðar yfir, sérstaklega í hverfinu sem ég bý – í 101 Reykjavík, þar sem eru þröng stræti og gjarnan mega bílarnir bara keyra hægt og oft bara í eina stefnu. Þá er gott að vera á hjóli eða á fæti.
Ég á mér draum um borg og bæi þar sem fleiri geta lifað bíllausu lífi. Þar sem fólk kemst örugglega á milli staða, innan hverfis og milli hverfa, gangandi eða hjólandi. Þó bílar séu ágætir þá líður okkur betur þegar þeir ráða litlu og stjórna ekki lífi okkar.
Ég veit að því fleiri krakkar sem ganga í skólann, og hjóla og ganga sem mest í tómstundir, til vina sinna og seinna út um alla borg og bæi – því nær færumst við í átt að draumnum um bíllausar borgir og bíllausa bæi.
Þið skapið framtíðina, með hverju skrefi. Gangi ykkur vel og til hamingju með daginn.
Ljóð Rannveigar Ásgeirsdóttur:
Í rosalega eldgamla daga gerðist það
Frumur fóru úr kyrrstöðu og hreyfðu sig úr stað
Þær stækkuðu og hækkuðu það þótti mikil frétt
Á endanum kom maðurinn sem hafði úr sér rétt
Hann lærðað smíða verkfæri og vopn af ýmsu tagi
Að sitja bara og vinna allan daginn var í lagi
En til að ná í mat og föt hann þurfti‘ að fara á stjá
Og það var enginn jeppi eða strætó þá
Öll viljum við vera heilbrigð og hress
Hreyfingin er nauðsyn fyrir okkur vegna þess
Að beinin verða sterkari ef erum við á iði
Og 90 ára verðum við í fótboltaliði
Ef hugsar þú um hreyfingu er nógu úr að velja
Hlaupa, stika, stjákla eða lalla eins og belja
Með hjálmana á hausnum getum hjólað langar leiðir
Við minnkum þannig mengun sem að jörðinni eyðir
Og nú er komið að því að þið hjálpið okkur hinum
Ömmum eða öfum, systkinum og vinum
Ef pabbi eða mamma vilja bara í bílnum hanga
Skaltu setja niður fót og segja – nei ég ætla að ganga